Je Kind Op School

Daltononderwijs

In Nederland zijn er zo’n 7000 scholen voor basisonderwijs. Zolang je aan de door de overheid opgestelde kerndoelen voldoet, ben je als school vrij te kiezen met welk concept je wilt werken. Veel scholen kiezen voor het leerstofjaarklassensysteem. Hierbij staan de methodes zoals rekenen en taal centraal. De kinderen moeten deze methodes verwerken in een bepaalde tijd en met vaste procedures. Er zijn ook scholen waarbij het kind meer centraal staat. Zij geven de kinderen meer zelfstandigheid en keuzevrijheid in de vakken. Sommige scholen geven onderwijs volgens een bepaalde levensvisie.

Het ontstaan van het daltononderwijs

Het daltononderwijs is tussen 1904 en 1921 ontwikkeld door de Amerikaanse lerares Helen Parkhurst. Zij vond dat er in het onderwijs dat toen gegeven werd teveel werd stilgezeten en dat er teveel geluisterd moest worden. Tijdens haar opleiding had ze al snel door dat ze het helemaal anders wilde doen. Zij kreeg die vrijheid en besloot om alle tafels in groepjes te zetten, in plaats van in rijen en de kinderen meer zelfstandig te laten werken. Volgens Helen is haar onderwijs geen methode, geen systeem, maar een beïnvloeding. Het daltononderwijs is in 1926 in Nederland gekomen.

Wat houdt daltononderwijs in

Daltononderwijs is adaptief onderwijs, aangepast op het niveau van elk kind dat uitnodigt om op basis van zelfvertrouwen uitdagingen aan te gaan en zichzelf verder te ontwikkelen. Leerlingen worden uitgedaagd het beste uit zichzelf te halen. In de tijd zijn er drie uitgangspunten van het daltononderwijs ontstaan:

  • vrijheid: er is keuzevrijheid voor de leerling. Dit houdt in dat er naast de verplichte stof keuze is in het maken van vakken. Vaak wordt er gewerkt met taakbrieven. Dit kunnen taakbrieven voor een dag, meerdere dagen of een week zijn. Op deze manier kunnen de leerlingen zelf hun tijd en tempo bepalen. Dit begint al bij de kleuters en dus leren ze verantwoordelijkheid te dragen voor hun eigen werk. De leerkracht is er om dit proces te leiden, te sturen en te coachen waar nodig is.
  • samenwerken: de kinderen leren om met iedereen samen te werken. Er wordt voor gezorgd dat ze niet alleen met de vriendjes en vriendinnetjes samenwerken. Ze leren hierdoor dat iedereen anders is, om deze verschillen te accepteren en elkaar te respecteren in wie ze zijn.
  • zelfstandigheid: om kinderen in hun eigen tempo te laten leren is het nodig dat ze een zekere mate van zelfstandigheid hebben. Ze moeten zelfstandig hun werk kunnen plannen en uitvoeren. Omdat alles, in samenwerking met de leerkracht, is aangepast op het niveau van het kind hoeft de leerkracht tijdens het werken niet veel te helpen. Kinderen kunnen ook zelf nakijken, maar regelmatig wordt er samen met de leerkracht bekeken of het leerproces voldoende is.

Op deze manier van werken leren de kinderen van en met elkaar en kunnen zij elkaar helpen, stimuleren en beïnvloeden. Er wordt gewerkt in jaargroepen. De kinderen van dezelfde leeftijd zitten bij elkaar in de klas.

Binnen het daltononderwijs spreken ze van een brede vorming waarbij intellectuele- en creatieve groei in evenwicht zijn met sociale en persoonlijke groei. Hierbij wordt een leef- en leeromgeving gecreëerd waar leerlingen worden uitgedaagd zich te ontwikkelen tot mensen die met zelfvertrouwen in de huidige maatschappij kunnen staan. Het daltononderwijs wil haar leerlingen een handje helpen om zo goed als mogelijk te kunnen functioneren in een complexe samenleving door ondernemend en zelfverantwoordelijk te zijn in het leven, in het werken en in het samenleven.

Binnen het daltononderwijs vinden ze dat er tegenwoordig aan het werkelijke doel van onderwijs voorbij wordt gegaan. Waar is onderwijs voor bedoeld? Volgens hen besteed de overheid nog steeds teveel aandacht aan de cognitieve opbrengsten en wordt er amper aandacht gegeven aan de leerwinst die hoort bij een brede vorming. Kinderen moeten uitgroeien tot mensen die zich staande kunnen houden in de samenleving en daar is meer voor nodig dan bijvoorbeeld de uitkomsten van de rekentoets. Kinderen moeten leren wie ze zijn, hoe ze moeten samenwerken/ leven met anderen en wat zij betekenen voor de democratie.

De daltonleerkracht

Een leerkracht in het daltondonderwijs begeleidt, stuurt en coacht de kinderen in hun leerproces. De leerkracht zorgt voor een veilig pedagogisch klimaat in een uitdagende leef- en leeromgeving. Hij/ zij zorgt ervoor dat de leerlingen de ruimte krijgen om zichzelf te kunnen ontwikkelen.

Mijn kind op een daltonschool

In principe kan ieder kind naar een daltonschool. Het is vooral belangrijk dat ouders zich in de uitgangspunten van dit onderwijs kunnen vinden. Als ouder moet je je realiseren dat er veel zelfstandigheid van je kind gevraagd wordt. Dit wordt op school gelijk bij de kleuters aangeleerd, maar de vraag is of je denkt dat je kind dit aankan en of hij/ zij hier behoefte aan heeft. Vind je dat je kind de grootste verantwoordelijkheid zelf moet dragen voor zijn werk en wat vind je van het regelmatig samenwerken, in groepsverband werken. Dit zijn punten waar je goed over na moet denken, voordat je een keuze maakt. Er zijn in het voortgezet onderwijs ook daltonscholen.