Je Kind Op School

Vrije School

In Nederland zijn er zo’n 7000 scholen voor basisonderwijs. Zolang je aan de door de overheid opgestelde kerndoelen voldoet, ben je als school vrij te kiezen met welk concept je wilt werken. Veel scholen kiezen voor het leerstofjaarklassensysteem. Hierbij staan de methodes zoals rekenen en taal centraal. De kinderen moeten deze methodes verwerken in een bepaalde tijd en met vaste procedures. Er zijn ook scholen waarbij het kind meer centraal staat. Zij geven de kinderen meer zelfstandigheid en keuzevrijheid in de vakken. Sommige scholen geven onderwijs volgens een bepaalde levensvisie.

Het ontstaan van de vrije school

De vrije school is gebaseerd op de antroposofische opvattingen van Rudolf Steiner. Steiner kreeg de leiding op de ‘Freie Waldorfschule’ om arbeiders en directeuren nader tot elkaar te brengen. Rudolf Steiner heeft een sociaal ontwikkelingsconcept bedacht waaruit de vrijeschoolgedachte is ontstaan. Dit concept, de sociale driegeleding, onderscheidt het maatschappelijk leven in drie levenssferen:

  • het geestesleven (cultuur): religie, wetenschap, kunsten en opvoeding horen hier onder andere bij. Het cultureel leven hoort zich in vrijheid te kunnen ontwikkelen. Hier komt het ‘vrij’ in de vrije school vandaan.
  • het rechtsleven: dit zijn regels, wetten en afspraken. Gelijkheid is belangrijk.
  • het economisch leven: hierbij horen productie, distributie en consumptie voor de behoeften van de mens. Samenwerking zou de plaats in moeten nemen van de concurrentie op dit moment.

Wat houdt de vrije school in

In de vrije school krijgt ieder kind de vrijheid om op zijn eigen manier te leren. Er wordt niet alleen aandacht gericht op taal en rekenen, maar er wordt een groot aanbod aan lessen gegeven. Zo is er voor ieder kind de mogelijkheid om zijn of haar talenten te benutten. Er worden zowel lessen gegeven op het praktische gebied, als op het intellectuele gebied als op het sociale gebied. Naast taal en rekenen komen bijvoorbeeld vreemde talen aan bod, is er een les schilderen en krijgen de kinderen drama. De kinderen zitten met leeftijdsgenoten in één klas en hebben hun hele schoolperiode eigenlijk dezelfde leerkracht. Voor sommige lessen zijn er vakdocenten en hebben ze dus even een andere leerkracht.

In de vrije school wordt er rekening gehouden met de ontwikkelingsfasen van een kind. Zo zijn de eerste 7 jaar voor het lichaam. Kinderen leren hun lichaam te gebruiken. Het lichaam wordt hun instrument. De volgende 7 jaar gaan de kinderen op hun gevoel af. Ze vinden iets leuk of stom, vies of lekker, mooi of lelijk. Ze leren door hun eigen enthousiasme. De volgende 7 jaar gaan ze zelf denken en oordelen. Ze gaan een eigen mening vormen. De vrije school springt in op deze drie fasen. De kinderen krijgen onderwijs in wat zij op dat moment nodig hebben. Kinderen zijn van nature gemotiveerd, dit noem je intrinsieke motivatie. De vrije school hecht veel waarde aan deze motivatie. Door aandacht te geven aan wat de kinderen bezighoudt, stimuleer je de kinderen om hun interesses en talenten verder uit te werken. Ze vinden het leuk om bezig te zijn en hierdoor leren ze veel effectiever. De vrije school werkt met een ‘jaarthema’. Dit thema sluit aan op de leeftijd en de interesses in de kinderen en dit thema wordt in alle lessen verwerkt.

In de vrije school leren de kinderen met hoofd, hart en handen. In alle lessen wordt er bewogen. Dus ook bij de standaard vakken als rekenen en taal. Kinderen moeten actief bezig zijn zo vindt de vrije school. Wat de vrije school zo anders maakt dan reguliere scholen is dat er zoveel aandacht wordt geschonken aan het hart, de ziel. Er wordt veel waarde gehecht aan het gevoel. Wat maakt de kinderen enthousiast, waar lopen ze warm voor. De kinderen krijgen les uit liefde en warmte, want daar groeien kinderen door.
De vrije school bereidt de kinderen voor op de maatschappij door ze creatief te maken. Ze leren niet alleen om hun eigen mening en gedachten te vormen, maar het is belangrijker om te weten hoe ze tot die gedachten zijn gekomen. De kinderen leren om na te denken en zelf te oordelen. Zo zijn ze volgens de vrije school goed voorbereid op deze snel veranderende samenleving.

Mijn kind op de vrije school

Het is belangrijk om na te gaan wat je belangrijk vindt aan een school. Wil je dat je kind vooral bezig is met de concrete vakken als rekenen en taal of vind je het ook belangrijk dat je kind creatief bezig is. Kun je je vinden in de principes van de vrije school? Kinderen leren vanuit hun ziel en gevoel. Ze krijgen de gelegenheid om op hun eigen manier te leren door bijvoorbeeld open opdrachten die ze krijgen en de mogelijkheid om te differentiëren binnen de les. Daarbij komt ook dat ze eigenlijk bij alle lessen bewegen. Door liedjes en dansjes leren ze rekenen en schrijven. De natuur speelt een belangrijke rol in de vrije school. Kinderen werken in en met de natuur en ze vieren met de hele school de seizoensfeesten. Dit alles is wel wat anders dan een reguliere school en daarom is het belangrijk om goed over deze punten na te denken.